Application for the Administration of the Property of an Incapable Person

The right of persons with disabilities to own property is protected by the constitutional right to property (Article 23). This right is held by every natural or legal person regardless of religion, age, gender, or any other factor. Therefore, it is understood that a person with an intellectual disability is also a holder of such a right. What differentiates the case of persons with intellectual disabilities is precisely the lack of legal capacity. That is, the capacity to transact and enter into agreements for their own benefit. In other words, they are unable to make decisions that serve their best interests. Consequently, what is stated in this article should not be approached as limitations on the right to property, but rather as protection of that right for such persons.

The welfare state is therefore obliged to protect the property of persons with disabilities, so that they are not subject to exploitation and so that their property remains and is used or disposed of for the coverage of their own needs. The competent authorities must inform one another of cases involving incapable persons lacking legal capacity, particularly the Land Registry, in order to prevent the disposal of their immovable property without first ensuring that such action is beneficial to them.

A person who lacks judgment and will to manage their property or conduct their affairs, due, among other reasons, to mental illness or mental disorder, may be declared an "incapable person" in accordance with the provisions of the Administration of the Property of Incapable Persons Law of 1996 (Law 23(I)/1996).

An application to declare any person as incapable is submitted to the Court within whose jurisdiction the person resides, by any interested party. This includes the spouse, father, mother, and descendants of the incapable person, the Director of Mental Health Services and/or Social Welfare Services, as well as any person who satisfies the Court that they have an interest in the property of the incapable person.

If the Court is satisfied that the person in respect of whom the application is made is incapable within the meaning of the Law, an order is issued prohibiting that person from performing any acts that produce legal consequences.

It is emphasized that the Court, within the framework of the relevant legislation, has an inquisitorial character. This means that if, based on the evidence presented, even in the absence of objection, the Court has doubts as to the incapacity, it will not issue the requested order.

Furthermore, the Court has general and specific powers to issue any orders relating to the overall administration of the property and affairs of the incapable person.

Αίτηση για διαχείριση περιουσίας ανίκανου προσώπου

Το δικαίωμα των ΑμεΝα να κατέχουν περιουσιακά στοιχεία προστατεύεται από το Συνταγματικό δικαίωμα της ιδιοκτησίας (Άρθρο 23). Φορείς του δικαιώματος είναι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ανεξάρτητα από θρησκεία, ηλικία, φύλο ή οποιοδήποτε άλλο λόγο. Επομένως κατ' αντιστοιχία εννοείται πως είναι φορέας τέτοιου δικαιώματος και πρόσωπο με νοητική αναπηρία. Αυτό που διαφοροποιεί την περίπτωση των προσώπων με νοητική αναπηρία είναι ακριβώς η έλλειψη δικαιοπρακτικής ικανότητας. Της ικανότητας δηλαδή να συναλλάσσονται και να συμβάλλονται προς ίδιο συμφέρον. Με άλλα λόγια αδυνατούν να αποφασίσουν παραγωγικά για το συμφέρον τους. Επομένως τα όσα αναφέρονται στο παρόν άρθρο δεν θα έπρεπε να προσεγγίζονται ως περιορισμοί στο δικαίωμα της ιδιοκτησίας, αλλά αντίθετα ως προστασία τέτοιου δικαιώματος για τα πρόσωπα αυτά.

Το κράτος προνοίας επομένως, επιβάλλεται να προστατεύει τη περιουσία των ΑμεΝα, ώστε οι τελευταίοι να μην τυγχάνουν εκμετάλλευσης και η περιουσία τους να παραμένει και να χρησιμοποιείται ή διατίθεται για κάλυψη των δικών τους αναγκών. Οι αρμόδιες υπηρεσίες οφείλουν να ενημερώνονται μεταξύ τους για περιπτώσεις ανικάνων προσώπων που στερούνται δικαιοπρακτικής ικανότητας και ιδιαίτερα το Κτηματολόγιο, ούτως ώστε να αποφεύγεται η διάθεση της ακίνητης περιουσίας τους χωρίς πρώτα να διασφαλίζεται ότι η πράξη είναι επωφελής για αυτούς.

Πρόσωπο το οποίο στερείται κρίσης και βούλησης για να διαχειριστεί την περιουσία ή να διευθύνει τις υποθέσεις του, λόγω μεταξύ άλλων διανοητικής ασθένειας και διανοητικής διαταραχής, δύναται να κηρυχθεί ως «ανίκανο πρόσωπο» σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανίκανων Προσώπων Νόμο του 1996 (Ν. 23(Ι)/1996).

Αίτηση για να κηρυχθεί οποιοδήποτε πρόσωπο ως ανίκανο υποβάλλεται στο Δικαστήριο εντός της δικαιοδοσίας του οποίου διατηρεί τη διαμονή του, από οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο πρόσωπο και περιλαμβάνει το/τη σύζυγο, πατέρα, μητέρα και κατιόντες του ανίκανου προσώπου, το Διευθυντή των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας και/ή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας καθώς επίσης και οποιοδήποτε πρόσωπο ικανοποιεί το Δικαστήριο για το συμφέρον του στην περιουσία του ανίκανου προσώπου.

Εφόσον το Δικαστήριο ικανοποιηθεί, ότι το πρόσωπο για το οποίο προωθείται η συγκεκριμένη Αίτηση είναι ανίκανο, κατά την έννοια του Νόμου, εκδίδεται διάταγμα δυνάμει του οποίου απαγορεύεται σ' αυτό να διενεργεί οποιεσδήποτε πράξεις που επιφέρουν έννομα αποτελέσματα.

Τονίζεται ότι το Δικαστήριο στα πλαίσια της επίμαχης νομοθεσίας έχει εξεταστικό χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει ότι αν από τη μαρτυρία που θα προσαχθεί, έστω στην απουσία ένστασης, το δικαστήριο έχει αμφιβολία για την ανικανότητα τότε δεν θα εκδώσει το ζητούμενο διάταγμα.

Περαιτέρω, το Δικαστήριο κατέχει γενικές και ειδικές εξουσίες να εκδίδει οποιαδήποτε διατάγματα αναφορικά με την εν γένει διαχείριση της περιουσίας και των υποθέσεων του ανίκανου προσώπου.

Latest News

  • Application for the Administration of the Property of an Incapable Person

    Published On: May 5, 20262.3 min read
  • Drafting a Will in Cyprus (2026)

    Published On: April 28, 20264.3 min read
  • Purchase and Sale of Property Without Title Deed

    Published On: October 31, 20252.6 min read