Exemption Clauses nicosia lawyers

In a previous article, the civil tort of negligence in food service establishments was analysed, explaining how staff and management should act to avoid committing the tort of negligence.

However, since human error cannot be avoided with surgical precision in every case, and it is impossible to foresee exhaustively every instance of negligent behaviour, there is the option of including an exemption clause in an agreement.

By "exemption clauses," we mean those terms by which one party to the agreement attempts to exclude or limit, wholly or partly, its liability for negligence it may exhibit.

For such clauses to be binding, they must be agreed upon in writing before the contract is concluded. Such a clause may be incorporated into the contract by reference to a prior agreement.

In the case Hollier v. Rambler Motors, it was held that the fact that the exemption clause was omitted for signature on one occasion although it had been included in other previous agreements between the parties still rendered it binding.

Furthermore, such a clause must be communicated before the contract is entered into.

In the case Olley v. Marlborough Court Hotel, the plaintiff and her husband went to the defendant company's hotel, paid, and then entered their room. Inside the room, there was a notice excluding liability stating that the hotel bore no responsibility for the loss or theft of belongings.

The Court ruled that the exemption clause printed behind the door was not binding on the parties and not part of the agreement, as it had not been brought to their attention at the time of check-in.

Additionally, such clauses are interpreted narrowly and strictly by the Court, so they must be clearly drafted and include specific reference to the particular event they seek to exclude or limit liability for.

In the case Ioannis Kokkalou & Sons v. Kanafianis, which concerned the storage of apples in a cold room by a custodian, the agreement included an exemption clause stating:

"We bear no responsibility for any damage caused for any reason whatsoever."

The Court ruled that this did not cover the custodian's negligence in failing to cool the storage properly, as there was no explicit reference to negligence.

Finally, such clauses are often deemed abusive and consequently invalid, either under Law 93(I)/96 on Unfair Terms in Consumer Contracts or under the Common Law.

An unfair term is any clause which, contrary to the requirement of good faith, causes a significant imbalance in the parties' rights and obligations to the detriment of the consumer.


This article is for informational purposes only and should not be considered legal advice.

Panayiotis G. Kyprianou

Όροι εξαίρεσης

Σε προηγούμενο άρθρο αναλύθηκε το αστικό αδίκημα της αμέλειας στους χώρους εστίασης και εξηγήθηκε πως προσωπικό και διεύθυνση επιχειρήσεων εστίασης θα πρέπει να φέρονται για να μην τελέσουν το αδίκημα της αμέλειας.

Επειδή όμως το ανθρώπινο λάθος δεν θα μπορούσε με χειρουργική ακρίβεια να αποφευχθεί σε κάθε περίπτωση και να προβλεφθεί εξαντλητικά κάθε περίπτωση αμελούς συμπεριφοράς υπάρχει η επιλογή της συμπερίληψης σε συμφωνία ενός όρου εξαίρεσης.

Λέγοντας «όροι εξαίρεσης» εννοούμε εκείνους τους όρους με τους οποίους το ένα μέρος της συμφωνίας προσπαθεί να αποκλείσει ή να περιορίσει ολικά ή μερικά την ευθύνη του για αμέλεια που πιθανόν να επιδείξει.

Για να είναι δεσμευτικοί τέτοιοι όροι πρέπει να συμφωνούνται γραπτώς πριν την σύναψη της σύμβασης. Τέτοιος όρος μπορεί να ενσωματωθεί στην σύμβαση με αναφορά σε προηγούμενη συμφωνία.

Στην υπόθεση Hollier v. Rambler motors τονίστηκε ότι το γεγονός ότι ξέχασε να δώσει προς υπογραφή όρο εξαίρεσης μία φορά ενώ προηγουμένως σε άλλες μεταξύ τους συμφωνίες περιλαμβανόταν όρος εξαίρεσης, δεσμευόταν από αυτόν.

Περαιτέρω, τέτοιος όρος πρέπει να κοινοποιηθεί πριν από τη σύναψη της σύμβασης.

Στην υπόθεση Olley v. Marlborough Court Hotel η ενάγουσα και ο σύζυγος της πήγαν στο ξενοδοχείο της εναγόμενης εταιρείας, πλήρωσαν και μετά εισήλθαν στο δωμάτιο τους. Μέσα στο δωμάτιο αναγράφετο όρος αποκλεισμού ευθύνης  ότι δηλαδή  το ξενοδοχείο δεν έφερε καμία ευθύνη για απώλεια ή κλοπή αντικειμένων. Το Δικαστήριο έκρινε  ότι ο όρος εξαίρεσης που αναγραφόταν πίσω από την πόρτα του δωματίου δεν δέσμευε τα μέρη και δεν ήταν μέρος της συμφωνίας αφού δεν υποδείχτηκε την ώρα της συμφωνίας στην υποδοχή.

Περαιτέρω, τέτοιοι όροι ερμηνεύονται συσταλτικά και αυστηρά από το Δικαστήριο έτσι που θα πρέπει να καταγράφονται με σαφήνεια και με ειδική αναφορά στο συγκεκριμένο συμβάν που επιθυμούν να αποκλείσουν ή να περιορίσουν την ευθύνη τους. Στην υπόθεση Ioannis Kokkalou & Sons v Καναφιαννης  που αφορούσε φύλαξη μήλων σε ψυγείο από θεματοφύλακα  και περιλαμβανόταν στη μεταξύ τους συμφωνία όρος εξαιρέσεως που έλεγε «δεν φέρουμε καμμιά ευθύνη για οποιαδήποτε ζημιά που θα προκληθεί από οιανδήποτε λόγο»  το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν κάλυπτε την αμέλεια του θεματοφύλακα να μην ψύξη τον χώρο αφού δεν έγινε ρητή αναφορά σε αμέλεια.

Τέλος, τέτοιοι όροι πολλές φορές κρίνονται καταχρηστικοί και κατ' επέκταση άκυροι είτε σύμφωνα με τον νόμο 93(Ι)/96 «Ο περί Καταχρηστικών Ρητρών σε καταναλωτικές συμβάσεις είτε δύναμή Κοινοδικαίου.

Καταχρηστική ρήτρα είναι κάθε ρήτρα η οποία, παρά την απαίτηση καλής πίστης δημιουργεί σε βάρος του καταναλωτή σημαντική ανισότητα ανάμεσα στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις των μερών.


*Το άρθρο αυτό είναι ενημερωτικό και σε καμία περίπτωση δεν θεωρείται νομική συμβουλή.

Παναγιώτης Γ. Κυπριανού

Latest News

  • Purchase and Sale of Property Without Title Deed

    Published On: October 31, 20252.6 min read
  • Drafting a Will in Cyprus

    Published On: October 28, 20254.2 min read
  • Unfair Clauses in Real Estate Agreements in Cyprus

    Published On: August 27, 20253.8 min read